۴ اولویت همتی در وزارت اقتصاد/ ناترازی بانکها غیرقابل تصور است
وزیر اقتصاد گفت: تمام تلاش دستگاههای اقتصادی کشور باید بر چهار محور ثبات اقتصادی
1403/04/25
گزارش شامخ در مردادماه سال جاری از کاهش 2.4 درصدی شاخص کل مدیران خرید و افت 4.83 درصدی شاخص بخش صنعت حکایت دارد؛ در این ماه عدد شامخ برای مدیران خرید کل 48.06 به دست آمده و برای بخش صنعت هم در این ماه عدد 48.45 ثبت شده که با این شرایط هر دو گروه مرداد را با رکود پشت سرگذاشتند.
اما چه عواملی این کاهش را به همراه داشت و موجب شده تا عدد به دست آمده این شاخص برای دو گروه کمتر از 50 باشد. در جریان استخراج شاخص مدیران خرید، اگر عدد شاخص بیش از ۵۰ باشد، نشان دهنده این است که اقتصاد به سمت توسعه در حرکت است؛ اما اگر رقم کمتر از ۵۰ باشد، به معنی قرار گرفتن اقتصاد در مسیر انقباض و رکود است.
به گفته فعالان اقتصادی بهطورکلی طبق روند سالهای قبل، فعالیت شرکتها به دلیل تعطیلات تابستانی در مردادماه با کاهش روبرو است. در این دوره علاوه بر این عامل، بازار با کاهش شدید تقاضا و قدرت خرید مشتریان، کمبود نقدینگی، قطعی برق و اینترنت (بهخصوص در بخش خدمات) روبرو بود، مواردی که بنگاهای اقتصادی از آنها به عنوان چالش یاد می کنند. از طرفی در این مدت بسیاری از شرکتها با موانع و هزینههای بالای گمرکی روبرو بودهاند. از سوی دیگر به گفته فعالان اقتصادی علیرغم افزایش چند برابری قیمت نهادههای تولید به دلیل کاهش شدید سطح تقاضا و نبود نقدینگی، شرکتها ناچارند با سود ناچیز کالاها را به فروش برسانند که این موضوع هم بر مشکلات این بخش افزوده است.
با توجه به عدد به دست آمده در شامخ کل و شامخ بخش صنعت فعالان اقتصادی در این خصوص به 10 چالش بنگاههای اقتصادی اشاره می کنند و معتقدند که این عوامل موجب شده تا شاهد تداوم رکود بنگاههای اقتصادی باشیم.
در این خصوص فعالان این بخش بر این نکته تاکید می کنند که بسیاری از شرکتها با موانع زیادی برای صادرات روبرو هستند و فرآیند آنها بهکندی صورت میگیرد. در این خصوص می توان به دریافت مجوزهای گوناگون از گمرک که بعضا در حیطه وظایف گمرک نیست اشاره کرد؛ همچنین هزینه ترخیص مواد اولیه از گمرک هم بسیار افزایش داشته که این امر هم به چالش های صادرکنندگان اضافه شده است.
افزایش بیرویه قیمت مواد اولیه یکی دیگر ازعواملی است که در 2 سال گذشته به مشکلات صادرکنندگان افزوده است؛ در این خصوص فعالان اقتصادی بر این نکته تاکید می کنند که قیمت مواد اولیه در 2 سال گذشته حدود 400 درصد افزایش داشته این در حالی که سود سالیانه این بخش بسیار اندک است و باعث میشود قدرت خرید برای تأمین مواد اولیه کم شود و درنتیجه تولید کاهش یابد.
از سوی دیگر با توجه به هزینه تمامشده بالای تولید کالاها و کاهش سفارشات داخلی، بسیاری از شرکتها برای جبران تقاضا تمایل به صادرات دارند، اما قوانین مخل در صادرات و حمایت بسیار ضعیف دولت از صادرات بخش خصوصی باعث شده تا نتوانند صادرات مناسبی داشته باشند.
اما قطعی برق در تابستان یکی از عواملی است که تولید را با مشکلات بسیاری روبرو کرده است؛ در این خصوص فعالان اقتصادی بر این نکته تاکید می کنند که ادامه قطعیهای برق و اختلال در اینترنت فعالیت شرکتها را مختل کرده و این امر موجب شده تا با کاهش تولید یا خدمات روبرو شویم.
از سوی دیگر بسیاری از شرکتها با کمبود نیروی کار و کارگر روبرو هستند و دائم در حال استخدام نیروی کار جدید هستند؛ نیروهایی که فقط برای مدت کوتاهی تمایل به کار دارند.
یکی دیگر از مشکلاتی که فعالان اقتصادی به آن اشاره می کنند به تبادلات بانکی و نقلوانتقال مالی با سایر کشورها باز می گردد عاملی که مشکلات بسیاری برای فعالان اقتصادی به وجود آورده است.
رفع تعهد ارزی یکی دیگر از مواردی است که فعالان اقتصادی به آن اشاره می کنند، به گفته فعالان این بخش بانک مرکزی در نحوه رفع تعهد ارزی بخشنامه و اقدامات مؤثری انجام داده اما ناهماهنگی و موانعی از طرف سازمان امور مالیاتی وجود دارد که باعث شده بهدرستی انجام نشود.
از دیگر مشکلاتی که همواره از آن یاد می شود می توان به کاهش نقدینگی خریداران اشاره کرد، به گفته فعالان اقتصادی کمبود شدید نقدینگی مشتریان باعث شده تا تولیدکنندگان با کاهش تقاضا روبرو شوند و علیرغم پایین آوردن قیمتها همچنان بازار با کمبود تقاضا روبرو باشد.
از سوی دیگر فعالان اقتصادی بر این نکته تاکید می کنند که بالا رفتن هزینه حملونقل و قیمت خرید مواد اولیه قیمت تمامشده کالا را افزایش داده به مشکلی بزرگ برای این بخش بدل شده است.
علاوه بر عوامل مذکور قطعی برق و بهویژه اینترنت برخی از فعالیتهای بخشهای خدماتی را در برخی از استانها مختل کرده است.
یکی دیگر از مواردی که فعالان اقتصادی به آن اشاره می کنند جنگ اکراین و روسیه باعث است، عاملی که موجب شد تا مواد اولیه کربن نفتی خام وارداتی کاهش یابد و باعث افزایش قیمت و سختی در تامین منابع شود.