ششمین جلسه کارگروه امور بین‌الملل و توسعه صادرات در تاریخ ۱۲ مهرماه برگزار شد و موضوعات مختلفی در حوزه تجارت خارجی و تحولات اقتصادی مورد بررسی و تبادل نظر قرار گرفت.

در ابتدای جلسه، آقای اسکوئیان گزارشی از دو نمایشگاه بین‌المللی شانگهای و هانگژو ارائه کردند. در نمایشگاه بین‌المللی شانگهای، تمرکز اصلی بر معرفی ظرفیت‌های صنعتی و تکنولوژی‌های نوین در حوزه تولید و صادرات بود و حضور شرکت‌های معتبر آسیایی و اروپایی فرصت مناسبی برای مذاکره و تبادل تجربیات فراهم ساخت. نمایشگاه هانگژو نیز با محوریت تجارت الکترونیک و نوآوری‌های دیجیتال برگزار شد که شرکت‌کنندگان در آن با آخرین دستاوردهای حوزه لجستیک هوشمند، پلتفرم‌های فروش آنلاین و راهکارهای پرداخت بین‌المللی آشنا شدند. آقای اسکوئیان ضمن ارائه این گزارش بر اهمیت حضور هدفمند تشکل‌ها در چنین رویدادهایی برای توسعه بازارهای صادراتی و جذب فناوری‌های نو تأکید کردند.

در ادامه آقای رزازان با اشاره به فعال شدن مکانیسم ماشه، از اعضا خواستند تحلیل‌های خود را در ارتباط با تجارت خارجی ایران با کشورهای حوزه CIS (از جمله روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و ارمنستان) ارائه نمایند. در این بخش به افزایش تردد کامیون‌های صادراتی از مرز سرخس و توسعه زیرساخت‌های گمرکی به عنوان نشانه‌ای از تلاش برای تقویت روابط تجاری منطقه‌ای اشاره شد. اعضا معتقد بودند که این تحرکات می‌تواند در کاهش اثرات منفی ناشی از فعال‌سازی مکانیسم ماشه نقش‌آفرین باشد، چرا که تجارت با کشورهای CIS کمتر تحت تأثیر تحریم‌های غربی قرار دارد. در عین حال، تأکید شد که بهره‌برداری مؤثر از این ظرفیت‌ها نیازمند سیاست‌گذاری هدفمند و توسعه همکاری‌های چندجانبه است.

اعضا همچنین به مسئله عودت ریال خرید ارزها و کنسل شدن انتقال ارز اشاره کردند و بیان داشتند که این چالش موجب سردرگمی مالی و اختلال در برنامه‌ریزی واردات شده است. بر همین اساس مقرر گردید موضوع از طریق مراجع ذی‌ربط به صورت مکتوب پیگیری شود.

در پایان جلسه، آقای دکتر رهبری تحلیلی از وضعیت بازارهای مالی ایران ارائه دادند. ایشان توضیح دادند که بازارها با واکنش‌های متنوعی مواجه شده‌اند که عمدتاً ناشی از اثرات روانی، افزایش ریسک‌های سیاسی و نااطمینانی نسبت به آینده روابط خارجی کشور است. بازگشت تحریم‌ها و محدودیت‌های صادراتی موجب رشد تقاضا برای ارزهای خارجی شده و پیش‌بینی می‌شود دلار با حباب بیش از ۱۰ درصد معامله شود. این روند احتمالاً فشار تورمی را تشدید می‌کند و طلا بار دیگر به عنوان پناهگاه امن سرمایه‌گذاران مورد توجه قرار گرفته است؛ ورود نقدینگی به صندوق‌های طلا و بازار فیزیکی نیز مؤید همین تغییر رفتار سرمایه‌گذاران از ریسک‌پذیری به محافظه‌کاری است. بازار بورس نیز در ابتدا با افت شاخص‌ها و فشار فروش مواجه شد، به‌ویژه در نمادهای صادرات‌محور نظیر پتروشیمی، فلزی و بانکی؛ هرچند در برخی روزها بخشی از اثرات روانی تخلیه شده و رشد شاخص‌ها نیز مشاهده شد. رفتار هیجانی سرمایه‌گذاران حقیقی و خروج نقدینگی از بورس به سمت دارایی‌های امن‌تر از جمله تبعات این رویداد بود.

جمع‌بندی مباحث نشان داد که فعال‌سازی مکانیسم ماشه بیش از آنکه آثار اقتصادی مستقیم داشته باشد، یک شوک روانی و سیاسی برای بازارها محسوب می‌شود. در صورت نبود سیاست‌گذاری هوشمندانه و شفافیت اطلاعاتی، این وضعیت می‌تواند به بحران سرمایه‌گذاری و تشدید نوسانات در بازارهای مالی منجر گردد.